از مجموعه "قافله عمر"
بزرگترین عضو این "تولیدی رویا" بیگمان هالیوود است. "فلیکس گربه" و "تام وجری" و "وودی وود پکر" و "باگزبانی" ودوستانش و"پلنگ صورتی" و"میکی و دانلد وگوفی" را که سال های کودکی مارا سرشارازرویا کردند، (وهنوز همچنان برای بارهزارم ازدیدن آن ها لذت می برم) می گذارم برای وقتی دیگرومی گذرم.
برایتان ازستارگانی میگویم که گرچه درشکل وشمایل آن گونه های ناب کارتونی نبودند، ولی دراسطورگی دست کمی ازآن ها نداشتند وشاید با جسارت بگویم که رد خودرا بربیشماری از خرده فرهنگ های گوناگون کره خاکی درطول قرن بیستم باقی گذاشته اند و(ازاین دیدگاه) شاید تعبیر "تهاجم فرهنگی" رایج درمیان دولتمردان جمهوری اسلامی چندان بی ربط هم نباشد!
این دومرد: "استَن لورل" و "الیورهاردی" غول هایی بودند که دنیای کودکی مارا لبریزازخنده وشادی می کردند. درسال هایی که کوچکتربودیم آن هارا با عنوان "خیکی لاغرو" می شناختیم. چه دنیای ساده پرشکوهی را عرضه میکردند! اگردنیایی پس ازمرگ باشد، روح این دومرد بزرگ به پاس آن همه شادی وخنده که بردل ها ولب های بچه های پنج تا نودساله دراین جا وآن جای دنیا کاشتند، تا ابد شاد خواهد بود.
جالب اینکه برخلاف آن چه درفیلم هایشان دیده می شد، آن که درپشت دوربین با هوش تر، خوش فکرترونقش آفرین تربود "استن لورل" (لاغره) بود.
این مرد بلند قامت با آن سبیل های جاودانی وآن نگاه عاشق کش کسی نیست جز "کلارک گیبل" افسانه ای. او، ازنظر سن وسال، بیشتر تیپ محبوب نسل پدران ما بود. اما کیست که تصویراورا بعد ازدیدن فیلم پرشکوه "بربادرفته" درآن صحنه کلیشه ای تاریخ سینما که با ابروان بالا انداخته به "ویوین لی" میگوید: "راستشو بخواهی اهمیتی برام نداره عزیزم" بتواند ازذهن خود پاک کند؟
"چارلزاسپنسرچاپلین" یکی از بزرگترین "آدم" های تاریخ سینماست. اثراو برتاریخ سینمای جهان بی بدیل است. اویکی از اولین هنرمندانی است که "خنده ازدرد" را به هنرمعرفی کرد. خنده ای که بی اثرنیست و آدم را به فکروامیدارد. من گرچه درهنگام دیدن فیلم پرشکوه او به نام "عصرجدید" برای اولین بار درسینما دیاموند یکریز خندیدم ولی هرگزاین فیلم عمیق را وآهنگ زیبای آن را که درپایان فیلم خود چارلی – درگذارازسینمای صامت به سینمای سخنگو – می خواند ازیاد نخواهم برد. هالیوود دوران مک کارتی با چارلی برخوردی ناجوانمردانه داشت که تنها به ماندگاری بیشترنام اومنجرشد. دراین عکس چارلی چاپلین درکناروینستون چرچیل ایستاده است.
"جان وین" هنرمندی بی همتا و چیره دست نبود. بیشتر نقش ششلول بند وبزن بهادرولات جوانمردرا بازی میکرد. اما به تمام معنا یک "ستاره" بود. یکی ازبزرگترین ستارگان هالیوود! ودرایران علاوه برشخصیت لات جوانمرداویک عامل دیگرهم .جودداشت: صدای گرم ایرج دوستدار ولهجه "جاهلی" او که به جای جان وین حرف میزد و علاوه بردیالوگ های اصلی ، تا جان وین پشتش به د وربین برمی گشت، دوبلر او یک متلک شیرین دردهان او میگذاشت. سینه آدم های نسل من سرشارازتصویرهای گوناگون ولی یک شکل شخصیت های جان وین درفیلم های قهرمانی است.
"چارلتون هستون" چه درقبای موسای "ده فرمان"، چه سواربراسب سپید "ال سید" و چه درصحنه بی همتای کالسکه رانی "بن هور" نمادی از شکوه وعظمت بود.
زیبایی و وقارو ظرافت بی همتای "اودری هیپورن" بانوی پرشکوه سینما را درفیلم های "معما"، "بانوی زیبای من"، صبحانه درتیفانی" و "تنهادرتاریکی" چگونه می توان فراموش کرد؟
"توپ های ناوارون" آن فیلم زیبای بیادماندنی همیشه دریادمن با نام "گریگوری پک" این هنرمند بلندقامت با آن ابروهای پرپشت با وقار همراه خواهد ماند.
"اسپارتاکوس" قهرمان رویاهای مابود. قهرمانی که ازظلم وجوربه تنگ میاید وعلیه اربابان شورش می کند. یادم می اید که شمشیرهایی چوبین درست می کردیم ودردست میگرفتیم ودرخیال با آدم های بد روزگارمی جنگیدیم. این سمبل خیرعلیه شر کسی نبود جز "کرک داگلاس" با آن چال مشهورروی چانه.
"پل نیومن" را با آن چشم های آبی گیرا وآن ژست های بزرگوارانه در فیلم های " بوچ کسیدی وساندانس کید" و"نیش" هرگزازیاد نخواهم برد. (دراین عکس اودرکنارهمسرش "جوان وودوارد" دیده می شود).
خیلی ها میگویند "اولین" معمولاً "بهترین" هم هست. این گفته به نظرمن درمورد "شون کانری" درنقش "جیمز باند" کاملاً راست است. شون کانری ازآن دست هنرپیشگانی است که هرچه پیرترشده، نه تنها ازیادها نرفته، بلکه خوش تیپ ترهم شده! وگرچه نقش های بسیارگوناگونی را- ازجمله درفیلم های بیاد ماندنی "مردی که می خواست سلطان باشد"، "شیروباد"، "زاردوز"، "نام گل سرخ" و...- بازی کرده است اما نقش جیمزباند بیگمان یکی ازماندگارترین واثرگذارترین تیپ های تاریخ سینما خواهد ماند.
"جک نیکلسون" هنرمندی بسیارپرقدرت وکم نظیراست. نقش بی همتای "مک مورفی " او درفیلم "پروازی برفرازآشیانه فاخته" (که درایران به نام دیوانه ازقفس پرید نمایش داده شد) به نظرمن یکی از برترین وزیباترین آثارسیتمای جهان است.
نمی توان از سینما یادکرد و نامی از "سوفیا لورن" نیاورد. سوفیا بی شک از بی همتا ترین چهره های تاریخ سینماست. علاوه بر توان ومهارت بیاد ماندنی درایفای نقش های گوناگون، "آنی" دراو هست که فراتراز زیبایی وجذابیت جسمانی است. او را شاید بتوان نشانی از زیبایی برای چندین نسل از مردان از پدران ما تا نزدیک به فرزندانمان نامید.
واین داستان ادامه دارد
عکس ها از کتاب "Movie Stars" از آرشیو نق نقو
پ.ن.: امروز درخبرها خواندم که "جوزف باربرا" یکی از دو آفریننده تام وجری، فرد فلینستون، یوگی، اسکوبی دو و ده ها قهرمان زوال ناپذیر نامداردیگردنیای کارتون در95 سالگی ازاین دنیا سفرکرد. آفریننده دیگر این شخصیت ها "ویلیام هانا" چندسال پیش درگذشته بود. آن ها درطول فعالیت پربار50 ساله خود برنده هفت جایزه اسکارشدند که رکوردی بی نظیراست.
