از مجموعه ی "قافله ی عمر"

اولین پخش صوتی را که درزندگی صاحبش شدم یک رادیو ضبط صوت ترانزیستوری سونی بود که درسال آخر دبیرستان پدرم خرید. این دستگاه با نوار کاست کار می کرد و نوارهای کاست خام سونی را درآن می گذاشتم وبا لذتی وافر از برنامه ی آهنگ های درخواستی عصر روز جمعه ی رادیو تهران صدای گوگوش وعارف ودمیس روسوس وتام جونز را برروی آن ضبط می کردم وآنقدر این نوارها را تکرار می کردم که صدای اعتراض مادرم بلند می شد.
اما سابقه ی عشق من به گرامافون ورادیو گرام به سال ها پیش از تملک آن دستگاه سونی کوچک باز می گشت. سال هایی که پسرعموهایم بدلیل این که چند سالی از من بزرگتر بودند، درخانه شان رادیو گرام دوازده صفحه ی فیلیپس داشتند. که دوازده صفحه ی 45 دور یا 33 دور پلاستیکی از کارهای الویس پریسلی، فرانک سیناترا، بیتل ها، یا یاسمین والهه (لیلی منال)، و ویگن و منوچهر، کار کمپانی های رویال وآهنگ روز و کاروزو را می گذاشتند ووقتی دستگاه صفحه هارا یکی یکی و پشت سرهم پخش می کرد، حال می کردند. و سال هایی که "تپاز" گل کرده بود. "تپاز" نام گرامافونی بود که آن روزها فکر می کردم ساخت ایتالیاست و بعدها فهمیدم که محصولیست از فرانسه. به شکل یک چمدان کوچک بود که درش که بازو جدا می شد درواقع بلندگوی آن بود ودرمحفظه ی اصلی اش جای گذاشتن صفحه و سوزن یا به اصطلاح آن روزها "پیک آپ" ش بود. با باطری کار می کرد و به اصطلاح "پورتابل" بود وبه همین دلیل بسیار گل کرده بود ودر پیک نیک ها وسیزده بدرها پای ثابت بساط شادی ورقص بود.
دایی جان من یک دستگاه از این "تپاز" ها داشت که بیاد دارم صفحه "شیراز" با صدای دلکش را مکرر روی آن می گذاشت وحال می کرد. تپاز آن چنان یخش گرفته بود که نشانی ازآن را در همه ی محفل های شاد آن سال های دهه چهل شمسی می توانستی ببینی.
رادیو گرام تپاز با آن شکل وشمایل وکاربرد بی تا و یگانه اش و با موج عاشقانه ی ترانه های بیتل ها، الویس، آل بانو ورومینا پاور، مریل متیو شارل آزناوور، تام جونز و ویگن ویاحقی وگلپا و مرضیه ودلکش وبنان بیگمان بخشی از جلوه های نوستالژیک نسل من است.

پی نوشت ها:
1- روی عکس آگهی تپاز تقه بزنید وبه ترانه خاطره انگیز "آن روزها" با صدای مری هاپکینزکه مربوط به همان دوره ی "تپاز" می باشد گوش کنید.
2-
اینجا هم در "ای-بی" یک دستگاه تپاز مدل اسکار به قیمت 80 یورو به فروش می رسد
3-
و "تپاز" در سروده ی زیبای ایرج جنتی عطایی
4-
گرامافون تپاز تازه به بازار آمده با شکل و قیافه‌ی ويژه‌ی خودش. نخستین گرامافون پرتابل است گویا؛ با صفحه‌های چهل و پنج دور مارک مولن روژ و آهنگ روز و . . . روی صفحه‌یی که ترانه‌ی بالا را در خود دارد، نام ترانه سرا را هم نوشته است: کارو!
5 -
"نوستالژی های تهرانی" با صدای استاد و نویسنده ی بزرگ معاصر دکتر جواد مجابی از رادیو زمانه، که درآن یادی هم از "تپاز" شده است در اینجا بشنوید: