
س – آیا هرملتی حق برخورداری ازتکنولوژی هسته ای رادارد؟
ج – هرکشوری تاآنجا که به صورت سالم، صلحجویانه وامن از تکنولوژی هسته ای استفاده کند، حق برخورداری از آن را دارد.
س – کشورهایی که درپی دستیابی به جنگ افزار اتمی هستند استدلال می کنند که دیگر کشورها از آن برخوردارند. چرا ابتدا کشورهای برخوردار را وادار نکنیم که جنگ افزارهای هسته ای خودرا نابود کنند؟
ج – باید موازی حرکت کنیم. کشورهایی که جنگ افزار اتمی ندارند نباید به آن دست یابند وکشورهایی که دارای آن هستند باید خلع السلاح شوند. درغیر اینصورت جنگ افزارهای هسته ای بیشتری خواهیم داشت واحتمال استفاده ی تصادفی یا عمدی ازآن بسیار بیشتر خواهد بود.
س – آیا فکر میکنید آژانس بین المللی انرژی اتمی می توانست کاری بکند که ایران را از دستیابی به جنگ افزار هسته ای بازدارد؟
ج – ما مطمئن نیستیم که ایران درپی دستیابی به جنگ افزار هسته ایست. داوری هنوز صورت نگرفته. آنچه میدانیم این است که هنوز سوال های بی پاسخی هست که باید ایران پاسخ دهد. من کاملاً با باراک اوباما درمورد گفت وگو با ایران برای اعتماد سازی موافقم.
س – چرا دربعضی موارد به نظر میرسد که عقاید آژانس تحت نفوذ آمریکا قرارگرفته؟
ج – هرکشوری تلاش کرده است تا از آژانس هم سو با مقاصد خود استفاده کند. حداقل دردوران ریاست من هرگز آمریکا در نتیجه ی تصمیم های آژانس اثری نداشته است. آمریکا سرسختانه مخالف انتخاب مجدد من بود.
س – بهترین وبدترین لحظه های دوران ریاست شما درآژانس کی بود؟
ج – فکر میکنم بهترین لحظاتم آنگاه بود که دیدم جان کودکان مبتلا به سرطان با دستگاه های رادیوتراپی که هدیه ی آژانس بود نجات یافت وبدترین لحظات زندگیم، البته، آنگاه بود که جنگ عراق آغازشد.که صدها هزارانسان جان خودرا برمبنای یک دروغ، نه یک حقیقت، ازدست دادند ومن برخود لرزیدم.
س – چگونه می توانید تضمین کنید که یک کشور از فن آوری هسته ای درست استفاده می کند؟
ج – توان ما دراین امر محدود به اختیارات، منابع وفن آوری ایست که دراختیارداریم. اگر جامعه ی جهانی خواستار یک نضمین آهنین است باید ابزارش را دراختیارمان بگذارد.
س – شایع است که اسرائیل مدت هاست که جنگ افزار اتمی دراختیاردارد. چرا کشورهای دیگر خاورمیانه دائماً مورد تهدید قراردارند که درصورت پیگیری برای دستیابی به این فن آوری مورد حمله ی نظامی قرارخواهند گرفت؟
ج – موقعیت امنیتی درخاورمیانه کاملاً بهم ریخته است. اسرائیل ادعا می کند جنگ افزار اتمی را به عنوان نیرویی بازدارنده علیه امنیت خود نیازدارد. جهان عرب درمقابل احساس می کند این یک موازنه ی ناپایداراست، وآنرا توهینی به خود تلقی می کند. راه حل ریشه ای درحل مشکل فلسطین است. صلح وامنیت درخاورمیانه واز بین بردن تمام جنگ افزارهای هسته ای درمنطقه.
س – آیا هیچگاه قضاوت اشتباهی در طول دوره ی ریاست خود داشتید؟
ج – شاید می توانستم سخت تر بکوشم وبلند تر فریاد بزنم تا اطلاعاتی را که از جانب آژانس قبل از جنگ عراق صادر شد وبه صورت غلط مورد بهره برداری قرارگرفت باعث این جنگ نشود.
س – در زمینه ی سیاست های هسته ای کدام یک از رهبران جهان را در مسیر درست تشخیص میدهید؟
ج – اوباما که دارد باورهای عمومی را عوض می کند و میگوید ماباید یک سیاست امنیتی را درپیش گیریم که به جنگ افزارهای اتمی متکی نباشد. پرزیدنت مدودف روسیه وگوردون براون. این ها به این نتیجه رسیده اند که وضعیت موجود رو به سوی خود-نابودی دارد.
س – چه پیشنهاداتی برای جانشین خوددارید؟
ج – باید کاملاً بیطرف باشی، باید همیشه حقیقت را به قدرت بگویی زیرا آنچه او دراین جا انجام میدهد می تواند فرق بین جنگ وصلح باشد.
پ.ن.: برگرفته از مجله تایم ، هفدهم آگوست 2009