« وارو خوانه »

May 05, 2011

در سال های دبیرستان یک بیت شعر را شنیده و حفظ کرده بودم که باعث شگفتی من شده بود:
شو همره بلبل بلب هر مهوش
شکر به ترازوی وزارت برکش
نکته ی ویژه در مورد این بیت شعر این است که چه از طرف راست به چپ وچه از چپ به راست بخوانیم عیناً یکی خواهد بود.
من همیشه پیش خودم فکر می کردم اگر سراینده ی این بیت (که احتمالاً باید مال دوره ی قاجار باشد) این همه استعداد و نبوغ و هوش و پشتکار را در یک کار مفید مثلاً یک اختراع یا اکتشاف به کار می گرفت چقدر می توانستیم پیشرفت کنیم!
بعد ها فهمیدم که این فن یا هنر اختصاصی به زبان فارسی ندارد و در زبان های دیگر دنیا از جمله چینی و انگلیسی هم رواج دارد.
در زبان انگلیسی به این فن "پالبندروم" (1) می گویند. به چند نمونه جالب آن توجه کنید:
A man, a plan, a canal, Panama
A Santa lived as a devil at NASA.
Are we not drawn onward to new era?
Dammit, I’m Mad.
Dogma? I am God.
Rise to vote, sir.
Was it a bat I saw?
همچنین پس از گشت کوتاهی در اینترنت دریافتم که قبلاً به این فن یا هنر "قلب مستوی" می گفتند و اکنون با واژه پارسی "واروخوانه" از آن یاد می کنند.
واروخوانه های پارسی زیادی غیر از همان بیت معروف بالا نیافتم بجز یکی دوتای دیگر. مثلاً:
زنطنزم زنطنزم زنطنز
امید آشنایان شادی ما
نمیدانم شاید نه تنها استعداد شگرف ایرانی مان را صرف ساختن "واروخوانه" های جدید نکرده ایم بلکه آن هنری که نزد ایرانیان است و بس، در زمینه های دیگر هم هنوز شکوفا نشده است.

(1) Palindromes

پ.ن.: برای خواندن پالیندروم های بیشتر (در انگلیسی) به اینجا تقه بزنید و برای مطالب بیشتر در مورد واروخوانه به اینجا

 
این نق نیز بگزرد...     غرغرهای دیگران(4)
غرغرهای دیگران در مورد « وارو خوانه »

لینک آخری هم بی نظیر بود. در تایید هنر نزد ایرانیان است و بس!!

لوبیا | May 6, 2011 05:17 PM

*ژایینی= پایینی

لوبیا | May 6, 2011 05:14 PM

من یک زمانی تو لغت نامه معین 4-5 تا از این شعر ها پیدا کرده بودم. مثل اینکه یک زمانی رسم بوده شاها اینطوری بین شعرا مسابقه می ذاشتن. کلی هم مدلهای مختلف داشت. مثلا این ژایینی رو هم من حفظ کرده بودم:

نگارا به جانت که داری وفا
به جانت وفا کن به دل بی جفا
که داری به دل دوست تر مر مرا
وفا بی جفا مرمرا خوش ترا

این یک کم بی ربطه... ولی اگر کلمه هارو زیر هم بخونید دوباره همون شعر می شه.

لوبیا | May 6, 2011 05:13 PM

بچه محل خیلی جالب بود باید گفت شعر گفتن اگر هنر است این مدلی ( واروخوانه) شاهکار است.

حسین . امیریه | May 6, 2011 08:32 AM












اطلاعات ضبط؟